Het verschil tussen loonheffing en inkomstenbelasting

Loonheffing betaal je via je salaris. Inkomstenbelasting regel je via je jaarlijkse aangifte. Daardoor ontstaat vaak verwarring over wat je precies afdraagt. Loonheffing wordt direct ingehouden op je brutoloon. Inkomstenbelasting berekent je totale belasting over een heel jaar. Eerst betaal je dus een voorschot. Daarna volgt de definitieve afrekening. Dat verschil bepaalt of je moet bijbetalen of geld terugkrijgt. Begrijp je deze samenhang, dan krijg je meer inzicht in je netto inkomen. Ook herken je sneller afwijkingen op je loonstrook.

Wat is loonheffing?

Loonheffing is het bedrag dat je werkgever inhoudt op je brutoloon. Je ontvangt daardoor direct een lager nettobedrag. De werkgever draagt dit bedrag af aan de Belastingdienst. Jij hoeft hier zelf niets voor te doen. Loonheffing bestaat uit loonbelasting plus premies voor volksverzekeringen. Daardoor betaal je automatisch mee aan regelingen zoals AOW. Het bedrag wordt maandelijks berekend op basis van je loon. Ook je persoonlijke situatie telt mee. Denk aan je leeftijd of arbeidscontract. De inhouding geldt als voorschot op je inkomstenbelasting.

Toch blijft loonheffing een voorlopige berekening. De werkgever gebruikt tabellen van de Belastingdienst. Die tabellen gaan uit van een gemiddeld maandinkomen. Verdien je tijdelijk meer, dan kan de inhouding afwijken. Werk je bij meerdere werkgevers, dan past elke werkgever loonheffing toe. Daardoor kan het totaal aan ingehouden belasting te laag uitvallen. Aan het einde van het jaar volgt daarom een controle via je aangifte inkomstenbelasting. Daaruit blijkt of het voorschot overeenkomt met je werkelijke belasting.

Wat is inkomstenbelasting?

Inkomstenbelasting betaal je over je totale inkomen in een kalenderjaar. Het gaat dus verder dan alleen je salaris. Ook winst uit onderneming telt mee. Inkomen uit vermogen kan eveneens meetellen. De Belastingdienst verdeelt je inkomen over verschillende boxen. Elke box kent eigen regels plus tarieven. Daardoor verschilt de berekening per inkomenssoort. Je doet jaarlijks aangifte om je totale inkomen vast te stellen. Vervolgens berekent de Belastingdienst hoeveel belasting je werkelijk verschuldigd bent.

Daarna vergelijkt de Belastingdienst dit bedrag met de ingehouden loonheffing. Heb je te weinig betaald, dan volgt een naheffing. Heb je te veel betaald, dan ontvang je een teruggaaf. De inkomstenbelasting vormt dus de definitieve afrekening. Deze berekening kijkt naar je volledige jaarinkomen. Daardoor tellen alle inkomstenbronnen mee. Denk aan loon, winst of spaargeld. Zo ontstaat een totaaloverzicht van je belastingverplichting over het hele jaar.

Hoe verhouden loonheffing en inkomstenbelasting zich tot elkaar?

Loonheffing werkt als voorschot op de inkomstenbelasting. Je werkgever houdt dit bedrag maandelijks in. Daardoor betaal je alvast een deel van je jaarlijkse belasting. De inkomstenbelasting berekent later het exacte bedrag over het hele jaar. Eerst betaal je dus in termijnen. Daarna volgt de eindafrekening via je aangifte. Dit systeem spreidt de betaling over het jaar. Toch kunnen verschillen ontstaan tussen voorschot plus eindbedrag.

Die verschillen ontstaan bijvoorbeeld bij meerdere inkomstenbronnen. Ook wisselende inkomsten zorgen voor afwijkingen. In zulke situaties sluit het voorschot niet volledig aan op je totale inkomen. Daardoor betaal je soms bij. In andere gevallen ontvang je juist geld terug. Het verschil zit vooral in het moment van berekenen. Loonheffing kijkt naar je maandloon. Inkomstenbelasting kijkt naar je jaarinkomen. Dat verklaart waarom beide bedragen niet altijd gelijk zijn.

De rol van heffingskortingen bij de berekening

Heffingskortingen verlagen het bedrag dat je aan belasting betaalt. Vrijwel iedere belastingplichtige heeft hier recht op. Denk aan de algemene heffingskorting of arbeidskorting. Je werkgever kan deze kortingen al toepassen via de loonheffing. Daardoor betaal je maandelijks minder belasting. Toch controleert de Belastingdienst dit opnieuw bij je aangifte inkomstenbelasting. In sommige situaties worden heffingskortingen namelijk onjuist toegepast.

Dat gebeurt bijvoorbeeld bij meerdere werkgevers tegelijk. Ook een wisselend inkomen beïnvloedt de hoogte van de korting. De uiteindelijke berekening vindt plaats bij de inkomstenbelasting. Daardoor kan een correctie volgen. Je betaalt dan alsnog een deel terug. Of je ontvangt juist een aanvulling. Kortingen hebben dus directe invloed op het verschil tussen inhouding plus eindafrekening. Controleer daarom altijd welke kortingen op je loonstrook staan vermeld.

Waarom ontstaat er soms een verschil bij de aangifte?

Een verschil bij de aangifte ontstaat door afwijkingen tussen voorschot plus jaarberekening. Loonheffing baseert zich op een schatting per maand. Inkomstenbelasting kijkt naar je volledige jaarinkomen. Verdien je tijdelijk meer, dan verandert je belastingdruk. Heb je meerdere inkomstenbronnen, dan stijgt je totale inkomen. Daardoor kan te weinig loonheffing zijn ingehouden. Ook persoonlijke omstandigheden spelen een rol.

Denk aan een nieuwe baan midden in het jaar. Of een periode zonder werk. In zulke gevallen klopt het maandelijkse voorschot niet precies. Daarnaast kunnen fouten op de loonstrook verschil veroorzaken. De aangifte corrigeert deze afwijkingen automatisch. Je ziet daardoor een bijbetaling of teruggaaf verschijnen. Dat moment voelt soms onverwacht. Toch volgt het logisch uit het systeem van voorschot plus eindafrekening.

Grip op je belastingpositie

Loonheffing vormt een vooruitbetaling via je salaris. Inkomstenbelasting bepaalt daarna het definitieve bedrag over het jaar. Dat verschil verklaart waarom je soms moet bijbetalen. Of waarom je geld terugkrijgt. Begrijp je dit systeem, dan lees je je loonstrook met meer inzicht. Je herkent sneller afwijkingen in de inhouding. Ook zie je beter hoe veranderingen in je inkomen doorwerken.

Een nieuwe baan heeft direct effect op je maandelijkse inhouding. Toch blijkt de echte uitkomst pas bij je aangifte. Daardoor blijft het belangrijk om je jaarinkomen goed te controleren. Zo voorkom je verrassingen achteraf. Uiteindelijk draait het om het verschil tussen voorschot plus eindafrekening. Zodra dat helder is, verdwijnt veel onduidelijkheid rond loonheffing plus inkomstenbelasting.

Lees ook eens het verschil tussen een boekhouder en een accountant.