Het verschil tussen mammografie en echografie

Bij onderzoek naar de gezondheid van je borsten kom je twee termen vaak tegen: mammografie en echografie. Beide technieken brengen het borstweefsel in beeld, maar ze werken volledig anders en worden ook niet in dezelfde situaties ingezet. In deze blog lees je wat het verschil tussen mammografie en echografie precies is, en wanneer je welk onderzoek krijgt.

Wat is een mammografie?

Een mammografie is een röntgenfoto van je borst. Tijdens het onderzoek plaatst de laborant je borst tussen twee platen, die ze kort platdrukken. Zo spreidt het weefsel zich uit en worden eventuele afwijkingen beter zichtbaar. Van elke borst maakt de laborant meestal twee opnames: één van boven naar beneden en één in een schuine richting.

Op de foto zie je vetweefsel, klierweefsel en bindweefsel. Een mammografie kan al afwijkingen opsporen voordat je ze zelf voelt of er klachten ontstaan. Daarom vormt dit onderzoek de basis van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Je huisarts kan je ook doorverwijzen voor een mammografie als er specifieke klachten spelen.

Wat is een echografie?

Een echografie werkt niet met röntgenstralen, maar met geluidsgolven. Deze golven kaatsen terug vanuit het weefsel en worden door een computer omgezet in een beeld op een scherm. Tijdens het onderzoek lig je met ontbloot bovenlijf op een onderzoeksbank, terwijl de radioloog een apparaat over je borst beweegt.

Echografie wordt vaak ingezet als aanvulling op een mammografie, bijvoorbeeld bij jonge vrouwen met dichter borstweefsel of wanneer er iets verdachts is gevonden. Geluidsgolven worden trouwens niet alleen bij borstonderzoek gebruikt. Ook in de fysiotherapie wordt echografie steeds vaker toegepast, bijvoorbeeld om spieren, pezen en gewrichten in beeld te brengen bij blessures. Wil je weten hoe dat precies werkt? Dan lees je meer over de voordelen van echografie bij fysiotherapie.

De belangrijkste verschillen op een rij

De kern van het verschil zit in de techniek en het gebruik:

• Techniek: mammografie gebruikt röntgenstraling, echografie gebruikt geluidsgolven.
• Belasting: een mammografie kan als onprettig ervaren worden door het samendrukken van de borst, een echografie voelt niet pijnlijk aan.
• Gevoeligheid: echografie is erg gevoelig en spoort daardoor soms afwijkingen op die achteraf onschuldig blijken.
• Rol in onderzoek: mammografie is meestal het eerste onderzoek, echografie dient vaak als aanvulling.

Beide technieken zijn structurele onderzoeken. Ze laten zien wat er in het weefsel zit, maar zeggen niets over de werking van het lichaam zelf.

Wanneer krijg je welk onderzoek?

Bij het bevolkingsonderzoek voor borstkanker krijg je standaard een mammografie. Heb je klachten, zoals een knobbeltje of pijn? Dan kan de arts een diagnostische mammografie voorschrijven. Dat is een combinatie van een mammografie en een echografie. Ook als er op een screeningsmammografie iets onduidelijks te zien is, volgt vaak een aanvullende echografie om meer zekerheid te krijgen.

Beeldvormend onderzoek speelt trouwens in veel meer zorggebieden een rol. Twijfel je bijvoorbeeld tussen verschillende behandelvormen voor klachten aan je bewegingsapparaat? Dan is het goed om het verschil tussen fysiotherapie en chiropractie te kennen. Beide disciplines pakken lichamelijke klachten immers op een eigen manier aan.

Mammografie en echografie samen: wanneer nodig?

Een combinatie van beide onderzoeken wordt vooral ingezet bij vrouwen met dicht borstweefsel. Bij hen is een mammografie namelijk lastiger te beoordelen, waardoor een echografie extra informatie geeft. Toch is er geen wetenschappelijk bewijs dat een echografie standaard vóór of tegelijk met een screeningsmammografie nuttig is. Daarom maakt dit onderzoek geen deel uit van het reguliere bevolkingsonderzoek.

Net zoals bij borstonderzoek de juiste onderzoeksvorm bepaalt of je klachten goed in beeld komen, geldt dat ook bij andere gezondheidskwesties. Zo is het verstandig om af te wegen wat bij jouw situatie past, bijvoorbeeld bij de keuze tussen therapie en medicatie voor een aandoening. De beste aanpak hangt altijd af van de specifieke klachten.

Welk onderzoek past bij jouw situatie?

Mammografie en echografie vullen elkaar aan, maar vervangen elkaar niet. Een mammografie brengt structuren in beeld met röntgenstraling en vormt de basis van borstonderzoek. Een echografie werkt met geluidsgolven en geeft vaak extra duidelijkheid wanneer een mammografie niet genoeg informatie oplevert. Twijfel je welk onderzoek voor jou geldt, bespreek dat dan met je huisarts of de radioloog. Zij bepalen op basis van jouw klachten en risicofactoren welke combinatie het meeste inzicht geeft.