Verschil tussen samenlevingscontract en geregistreerd partnerschap

Ga je samenwonen of wil je je relatie juridisch regelen? Dan kom je al snel uit bij een samenlevingscontract of een geregistreerd partnerschap. Ze klinken misschien als twee varianten van hetzelfde idee, maar in de praktijk zijn het toch twee heel verschillende dingen. Denk aan wat er gebeurt bij uit elkaar gaan, overlijden, het krijgen van kinderen en pensioen. In deze blog leggen we duidelijk het verschil uit tussen een samenlevingscontract en geregistreerd partnerschap.

Wat is een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract is een set afspraken die je samen vastlegt, meestal bij de notaris. Het belangrijk om te weten dat bij het samenwonen de wet niet automatisch allerlei rechten en plichten regelt. Met een samenlevingscontract kun je dat wel zelf regelen. In zo’n contract kun je bijvoorbeeld afspreken hoe jullie de vaste lasten regelen. Ook wordt er vaak in vastgesteld hoe je omgaat met bezittingen en gezamenlijke rekeningen als jullie uit elkaar gaan. Wat een samenlevingscontract niet automatisch doet is dat je niet dezelfde wettelijke status krijgt zoals bij een geregistreerd partnerschap. Zonder aanvullende regelingen heb je bijvoorbeeld niet vanzelf het recht op elkaars erfenis.

Wat is een geregistreerd partnerschap?

Een geregistreerd partnerschap is een officiële relatievorm die je vastlegt bij de burgerlijke stand van de gemeente. In juridische werking lijkt het erg op een huwelijk. Er ontstaan automatisch rechten en plichten tussen partners, dek aan een onderhoudsplicht en erfrecht. Ook op financieel gebied zijn er standaardregels. Sinds 2018 geldt voor nieuwe huwelijken en geregistreerde partnerschappen in principe de beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent dat wat je voor de registratie had blijft privé en wat je tijdens de relatie opbouwt is in van jullie samen.

Het praktische verschil

De kern is vrij simpel: bij een geregistreerd partnerschap regelt de wet veel automatisch. Bij een samenlevingscontract regel je daarentegen juist veel zelf. Tijdens het maken van dit soort keuzes komt vaak de vraag “willen we dit strak en toekomstbestendig vastleggen?” In dat geval kan je een samenlevingscontract laten opstellen met behulp van een notaris bij Wyck Notarissen. Daardoor worden afspraken over geld, woning en bezittingen duidelijk en juridisch correct vastgelegd. Hieronder staan de belangrijkste onderwerpen waarbij de verschillen het grootst zijn:

Kinderen en ouderlijk gezag

Krijgen jullie kinderen, dan is het juridische vertrekpunt anders. Bij huwelijk of geregistreerd partnerschap hebben beide ouders automatisch gezamenlijk ouderlijk gezag. Bij een samenlevingscontract zit dat anders. De moeder heeft automatisch gezag en de andere ouder moet zaken regelen via erkenning. Sinds 2023 is er wel een belangrijke verandering: als een ongehuwde/niet-geregistreerde partner een kind erkent, ontstaat er in veel gevallen automatisch gezamenlijk gezag.

Meer weten over het krijgen van kinderen? Lees dan wat het verschil is tussen borstvoeding en flesvoeding.

Erfenis en bescherming bij overlijden

Dit punt wordt vaak onderschat. Bij een geregistreerd partnerschap heb je in de basis wettelijke bescherming. Er is erfrecht tussen de partners. Bij het samenlevingscontract is dat niet automatisch zo. Je kunt in een samenlevingscontract wel afspraken maken over gezamenlijke spullen. Wil je dat jouw partner ook jouw privévermogen erft? Dan is er vaak een extra testament nodig.

Uit elkaar gaan

Bij een samenlevingscontract regel je een breuk meestal onderling. Vaak hoeft er geen rechter aan te pas te komen, tenzij er een conflict ontstaat dat je niet samen oplost. Bij een geregistreerd partnerschap is de breuk formeler. Hebben jullie minderjarige kinderen of zijn jullie het niet eens, dan loopt het via de rechter. Zijn jullie het eens én zijn er geen kinderen onder de 18, dan kan het onder voorwaarden ook via een notaris of advocaat.

Welke keuze past het best bij jullie?

Een geregistreerd partnerschap past vaak bij stellen die maximale wettelijke duidelijkheid willen. Bijvoorbeeld voor als er kinderen zijn, jullie gezamenlijke financiële opbouw verwachten of als je bescherming rond erfrecht prettig vind. Een samenlevingscontract past vaak bij stellen die wel samen willen wonen met goede afspraken, maar flexibiliteit willen houden. Het werkt vooral goed als jullie samen een woning delen, samen kosten maken of afspraken willen over bezittingen bij uit elkaar gaan.

Wat je ook kiest, het is belangrijk om vooruit te denken. Niet altijd vanwege een negatieve uitkomst, maar omdat duidelijkheid veel stress kan voorkomen. Wil je meer weten over relaties? Lees dan onze blog over het verschil tussen liefde en lust.